Slaapmiddelen vergoeding

Vanaf 1 januari 2009 worden slaapmiddelen door de ziektekostenverzekeraars niet meer vergoed en moet u ze zelf betalen. Dat is besloten door de Minister voor Volksgezondheid op 1 juni 2008. Misschien is het een goed moment om ermee te stoppen, want na een paar weken werken slaapmiddelen niet meer en daarna slikt u ze dus eigenlijk voor Jan Oliebol. Vanaf dat moment zijn dus alle nadelen die aan deze middelen kleven ook onnodig. U kunt er zo mee stoppen zonder dat het u schaadt en zonder dat u er slechter door gaat slapen. Deskundigen hebben de afgelopen tien jaar keer op keer geadviseerd tegen chronisch gebruik van slaapmiddelen (benzodiazepinen). Dit is dus een goed moment voor u om ermee te stoppen. Dan hoeft u vanaf 1 januari ook niet te betalen voor iets wat u niet echt nodig heeft om in slaap te vallen en waaraan een aantal bezwaren zit waar u niets mee te maken wilt hebben.

Wat zijn dat, slaapmiddelen?

Er zijn verschillende slaapmiddelen, maar ze behoren vrijwel allemaal tot de groep van de benzodiazepinen. Ze verschillen nauwelijks van elkaar, maar kunnen wel onderverdeeld worden in werkingsduur.

• Ultrakort werkend: brotizolam (Lendormin), midazolam (Dormicum), zolpidem (Stilnoct), zaleplon (Sonate, Zerena), zopiclon (Imovane).
• Kort werkend: flunitrazepam (Rohypnol), loprazolam (Temesta), lormetazepam (Noctamid), oxazepam (Seresta), temazepam (Normison).
• Middellang werkend: nitrazepam (Mogadon).
• Lang werkend: flurazepam (Dalmadorm).

Hoe komt het dat zoveel mensen ondanks het feit dat ze na een paar weken geen effect meer hebben ze toch jaren lang gebruiken?

Chronisch gebruik is te wijten aan een wonderlijke manier van gewoontevorming en aan het feit dat benzodiazepinen een verslavende werking hebben. Het blijkt voor lang niet iedereen even simpel om er zo maar mee te stoppen. Het heeft ook jaren gekost voordat duidelijk werd dat benzodiazepinen verslavende middelen zijn. Als je elke avond braaf zo’n slaapmiddel slikt en je telkens een nieuw receptje van je arts krijgt om de voorraad aan te vullen weet je misschien ook niet eens dat je eraan verslaafd bent.

Wat is een verslaving?

Van een verslaving spreken we als er sprake is van afhankelijkheid van het middel. Er wordt verschil gemaakt tussen lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid. Bij geestelijke afhankelijkheid is er sprake van voortdurend verlangen naar het middel omdat het effect zo prettig gevonden wordt. Bij slaapmiddelen is dat voor veel mensen de onverschillig makende werking. Wegnemen van stress zorgt voor het afvlakken van de emoties en afstand nemen van je eigen leven. Het is allemaal niet zo belangrijk meer. Mensen vinden dat effect vaak aangenaam omdat ze de heftige emoties die bij het leven nu eenmaal horen te veel vinden.

Van lichamelijke afhankelijkheid spreken we als men doordat men de stof die niet meer in het lichaam krijgt bepaalde verschijnselen ontwikkelt. Het lichaam reageert op de afwezigheid van het middel. Er wordt dan van ontwenningsverschijnselen gesproken.

Wat zijn het dan voor ontwenningsverschijnselen?

Omdat benzodiazepinen ervoor zorgen dat de REM-slaap wordt onderdrukt (dat is het deel van de slaap waarin men het diepst slaapt en waarin men droomt) leidt het stoppen met benzodiazepinen tot hevige dromen. Veel mensen ervaren dat als onaangenaam. Ze spreken van nachtmerries. Het verdwijnt allemaal weer. Dus u moet wel doorgaan.

Bij sommige slaapmiddelen kan men zelfs toevallen krijgen. Dat gebeurt zelden. Het wordt voorkomen als je langzaam maar zeker met het gebruik van benzodiazepinen stopt, zodat er een niet al te abrupte overgang zit tussen het gebruik van slaapmiddelen en het stoppen.

Tenslotte wordt de verslaving aan deze middelen voor een deel veroorzaakt omdat mensen niet goed om kunnen gaan met de emoties en spanningen van het leven. Die verdringen ze met deze middelen. Stoppen ze ermee dan komen ze terug. Een gespannen gevoel, rusteloosheid, nervositeit, prikkelbaarheid, angst en bezorgdheid.