Er blijkt een erfelijke factor te zijn bij de uren slaap die je nodig hebt bij kort of lang slapen. Kortslapers halen bovendien meer uit hun slaap dan langslapers. De Franse fysiologe Odile Benoit ontdekte dat kortslapers in het begin diep slapen en daarna veel lichter, terwijl langslapers een nacht lang wat lichter slapen.
Voorts is er een groep variabele slapers. Zij slapen nu eens lang en dan eens kort. Uit onderzoek blijkt dat zij in perioden van stress, zorgen, toegenomen geestelijke activiteit of depressie wat meer slaap nodig hebben. Ook is bekend dat mensen door de week iets korter slapen, zonder dat ze daardoor slecht functioneren, maar zodra ze kunnen (in het weekend en tijdens vakanties) veel langer slapen omdat ze hun uren slaap blijkbaar toch nodig hebben.
De leeftijd heeft eveneens invloed op de slaapbehoefte en uren slaap. Kinderen hebben meer slaap nodig dan volwassenen en naarmate mensen ouder worden, blijkt de behoefte minder te worden. Bejaarden hebben lang zoveel uren slaap niet meer nodig en liggen uit gewoonte vaak veel te lang op bed, vergeefs wachtend op de bevrijdende sluimer die ze zich herinneren van 20 jaar eerder. Daar komt bij dat bejaarden behoefte hebben aan meerdere slaapperiodes per etmaal omdat hun 'biologische klok' veroudert.
Invloed van seizoenen bij uren slaap
Behalve de persoonlijke omstandigheden zijn er ook andere factoren van belang bij je uren slaap. Allereerst is er de invloed der seizoenen. Hoe het precies in elkaar zit, is onduidelijk, maar wel weten we dat een stevige dosis licht 's morgens vroeg voor het ontwaken zorgt. De onderzoekers die naar een verband tussen depressie en uren slaap zoeken, menen dat hier een belangrijk verband zou kunnen liggen. Bepaalde depressies blijken bovendien goed te reageren op flinke doses daglicht. Deskundigen spreken van daglicht-deprivatie-depressies.
Dan is er nog onze biologische klok bij je uren slaap. Dit is een aangeboren mechanisme bij organismen waarbij allerlei lichamelijke functies met een bepaalde periodiciteit plaatsvinden. Zo heb je onder andere de 'circadiane' ritmes die ongeveer 24 uur in beslag nemen. Het waak-slaapritme is hier een voorbeeld van. Lees hier meer over de biologische klok en de relatie met slapen.
Behalve kort- en langslapers onderscheiden deskundigen ook nog de ochtendmensen en nachtvogels. De ochtendmensen vallen 's avonds gemakkelijk in slaap en staan 's morgens zonder moeilijkheden vroeg op. De nachtvogels voelen zich 's avonds en 's nachts op hun best en gaan laat naar bed, maar hebben vervolgens moeite 's ochtends vroeg uit bed te komen. Het is onjuist om zo'n nachtvogel met verwachtingen van een ochtendmens tegemoet te treden. Toch gebeurt dat natuurlijk vaak, omdat scholen en bedrijven gewend zijn vroeg te beginnen en niet pas om 12.00 uur 's middags. Daar staat weer tegenover dat nachtvogels minder moeite hebben zich aan te passen aan tijdsveranderingen en daardoor op den duur beter bestand zijn tegen ploegendienst.
