Waarom valt de een binnen tien minuten in slaap en kan de ander ’s nachts nog lange tijd niet slapen? Slapeloosheid kent vele oorzaken, die soms best te verhelpen zijn.
Slapeloos in bed liggen woelen terwijl de rest van de wereld in dromenland verkeert, is iets wat veel mensen overkomt. Sommigen hebben hier opvallend meer last van – zij lijden aan chronische slapeloosheid. Deze klacht is voor lang niet iedereen hetzelfde: de één kan niet slapen, terwijl de ander moeite heeft met doorslapen of 's ochtends te vroeg wakker wordt. Overdag zijn deze mensen moe, prikkelbaar en hun aandacht en concentratievermogen is verslechterd. Dit maakt chronische slapeloosheid een bijzonder vervelend probleem dat de kwaliteit van leven ernstig kan beperken.
Deskundige inschakelen bij slapeloosheid en niet slapen
Mensen die regelmatig niet kunnen slapen, hebben misschien een lichamelijke of psychische aandoening die aan hun slapeloosheid ten grondslag ligt. Om van hun klachten af te komen, is het raadzaam om een deskundige in te schakelen die de symptomen van slapeloosheid en niet slapen kan verminderen of de ziekte kan genezen. Aan de andere kant kent chronische slapeloosheid ook oorzaken die bij ieder mens kunnen voorkomen. Zo maakt iedereen soms een periode door met veel stress en gepieker, waardoor het in slaap komen moeilijk kan zijn. Meestal gaat het om belangrijke ‘life events’, zoals ontslag, kinderen krijgen of een sterfgeval. Ook de voeding bepaalt in belangrijke mate hoe gemakkelijk we in slaap vallen. Wie laat op de avond nog een grote (vette) maaltijd naar binnen werkt, moet er niet raar van opkijken als hij niet kan slapen of moeite heeft met inslapen. Ook alcohol is niet zo’n goed idee: eerst maakt het je slaperig, maar je zal minder diep slapen en ’s nachts wakker kunnen worden. Slechte slapers verkeren bovendien vaak in een ‘slaaponvriendelijke’ omgeving. Soms is een onrustig slapende bedgenoot of een huisdier de storende factor, maar vaker is te veel licht en lawaai de oorzaak van het slechte slapen of niet slapen. Wat ook regelmatig vergeten wordt, is dat een slaapkamer bedoeld is om in te slapen, hoe simpel dit ook klinkt. Televisie kijken of computeren horen hier dan ook niet thuis en zie dit gerust als een van de oorzaken van niet slapen of slapeloosheid.
Om goed te willen slapen, zal je in ieder geval een vast tijdschema aan moeten houden. Ga dus op dezelfde tijd naar bed en sta op dezelfde tijd op. Te veel middagdutjes doen kan je ritme verstoren, dus probeer je slaaptekort overdag niet te veel in te halen.
Veel mensen met chronische slapeloosheid eindigen bij de dokter die ze een slaapmiddel voorschrijft. Helaas is het effect maar van korte duur en kan langdurig gebruik verslavend werken. Bovendien worden hiermee niet de natuurlijke slaapfases doorlopen zoals die bij een natuurlijke slaap horen. Het is daarom beter om de werkelijke oorzaak van de slaapstoornis aan te pakken. Met de genoemde slaapadviezen kan men al een heel eind komen.