Slaap apneu syndroom en snurken

Het woord apnoe (uitspraak: Špneu en vaak zo geschreven) komt uit het Grieks en is opgebouwd uit a (niet) en pnoŤ (lucht). Bij een slaap apneu krijgt iemand tijdens de slaap even geen lucht. Dit kan gebeuren omdat er op een of andere manier een hindernis ergens in de luchtwegen zit (de meest voorkomende vorm), maar het kan ook ergens centraal (dus in de hersenen) veroorzaakt worden.

In het klassieke geval van slaap apneu snurkt de patiŽnt. Ineens is er geen geluid meer omdat de luchtweg op een of andere manier geblokkeerd is, meestal aan het eind van een uitademing. Gedurende die tijd gaan de ademhalingsspieren gewoon verder met hun werk, maar komt er geen lucht langs de hindernis. Het zuurstofgehalte in het bloed daalt en het hart gaat trager kloppen. Als de luchtdoorgang dan weer vrij komt, gaat dat meestal gepaard met een luid zagend geluid. Daarbij klopt het hart vaak wat sneller.

Meestal heeft iemand met slaap-apnoes zelf niets in de gaten en komt hij bij zijn arts met klachten over enorme slaperigheid overdag en het vage gevoel slecht te hebben geslapen. Veel mensen met slaap apneu aanvallen komen bij een hart- of longspecialist terecht. Partners van apnoe-patiŽnten schrikken wel eens wanneer de patiŽnt zo lang niet ademt. De partner van iemand met slaap-apneu heeft er vaak het meeste last van. Dat komt vooral door de onregelmatigheid van de geluiden.

Het betreft meestal mannen en het neemt toe met het ouder worden. De gemiddelde leeftijd bleek bij een onderzoek 45,5 jaar te zijn. Vaak gaat het gepaard met minder interesse in seksualiteit en impotentie. Mensen die hartklachten hebben, kunnen door de zuurstofverlaging van het bloed in hun slaap hartkrampaanvallen of zelfs hartinfarcten krijgen.

Tijdens de nachtrust van mensen met slaap-apnoe syndroom  is er een verhoogde kans op gezondheidsproblemen (N Engl J Med 2005;353:2070). Mensen die last van slaap apnoe hebben (dat zijn aanvallen van onregelmatige ademhaling, vaak gepaard gaan met vreemde snurkgeluiden) hebben een groter risico om ís nachts een attaque te krijgen en om daaraan te overlijden. Door de slaap apnoe komt er minder bloed in de hersenen en het stolt ook gemakkelijker. Afvallen is ook een effectieve manier om slaap apnoe te verminderen. Stop met het gebruik van slaapmiddelen; die verergeren namelijk de slaap apnoes.

Alcoholgebruik verergert de klachten. Het gebruik van slaapmiddelen staat ook ter discussie. De meest gebruikte slaapmiddelen, de benzodiazepinen, zijn niet geheel zonder risico voor mensen met het slaap-apnoesyndroom. Mendelson schrijft dat er bewijs is dat de lang werkende benzodiazepinen eveneens de ademhaling beÔnvloeden. In een onderzoek bleek dat het aantal apnoes bijna verdubbelde wanneer mensen met het slaap-apnoesyndroom 30 mg flurazepam (merknaam Dalmadorm) slikten. Kripke (van het onderzoek van het Amerikaanse Kanker-Instituut naar gevolgen van slaap op gezondheid) vond dat mensen die slaapmiddelen slikten, meer kans hadden tijdens de slaap te overlijden dan degenen die ze niet slikten. Alles bij elkaar vraagt apnoe om grote voorzichtigheid en het is dan ook opvallend dat juist oudere mensen de meeste slaapmiddelen krijgen voorgeschreven, of nu goed uitgezocht is of ze slaapapnoes hebben of niet.

Er is van medische kant steeds meer belangstelling voor het slaap apneu syndroom en we komen er dan ook steeds meer over te weten. In de Verenigde Staten, AustraliŽ en IsraŽl is onderzocht hoe vaak het syndroom voorkomt: 1% van de bevolking zou eraan lijden, maar er zijn ook onderzoekers die beweren dat 37% van de gepensioneerden er last van heeft. Het hangt er natuurlijk vanaf hoe het gedefinieerd wordt. Er moeten per nacht minstens 30 apnoes van ten minste 10 seconden zijn om van een slaap-apnoe syndroom te spreken.

Ook in Engeland zouden er meer personen met een slaap apneu syndroom zijn dan aangenomen werd. In Nederland is er door de artikelen in buitenlandse bladen ook meer belangstelling voor en dus zullen artsen apnoes eerder herkennen. Niet alle mensen die wel eens slaapapnoes hebben, zullen daar evenveel last van hebben. Zelf zijn ze zich er dikwijls helemaal niet van bewust. Uit onderzoek blijkt dat patiŽnten met slaap-apnoes door slaperigheid overdag vaker auto-ongelukken hebben. (C.F. George, The Lancet 1987 (i): 447) Hoe ernstiger de apnoes, des te groter de kans op ongelukken. (LJ. Findley, N. Eng]. J. Med.1989;320:868)

Iemand stikt niet zomaar in zo'n apnoe aanval, maar het hart kan door gebrek aan zuurstofrijk bloed wel degelijk problemen geven. Enkele onderzoekers denken dat wiegendood (een van de belangrijkste sterfteoorzaken bij zuigelingen) iets met apnoe-aanvallen te maken zou kunnen hebben. Anderen menen echter dat wiegendood in verband gebracht moet worden met giftige gassen die uit bepaalde soorten matrassen vrij komen, waardoor de baby die op de buik ligt, bedwelmd raakt en stikt.

Snurken betekent niet meteen slaap abneu syndroom

We kunnen natuurlijk niet beweren dat iedereen die snurkt, last heeft van slaap apneu. Niet iedere snurker hoeft zich dus zorgen te maken. Wel is het zo dat snurkers een kleinere luchtwegdoorgang hebben dan niet-snurkers en dat snurkers met slaap-apnoes een nog nauwere door gang hebben. (T. Douglas Bradley, N. Eng]. J. Med. 1986; 315: 1327) Bij een onderzoek onder 5000 mensen bleek dat 24,1% van de mannen en 13,8 % van de vrouwen snurkt, en 61 % van de slechte slapers zou snurken. (H.A.C. Kamphuisen en B. Kemp, Ned. Tijdsch-r. Geneeskd. 1988; 132: 781)
Aan de slaap apneu aanvallen is iets te doen. Omdat vaak dikke mensen er last van hebben, is de eerste stap proberen af te vallen. De belemmering van de luchtwegen gebeurt meestal door het naar achteren vallen van de tong. Wie op zijn zij slaapt, zal dus minder last hebben. Zijligging is mogelijk doordat de partner de hele nacht een oogje in het zeil houdt en een por geeft wanneer de patiŽnt op de rug ligt. (Het gesnurk door de rugligging houdt de partner toch wel uit de slaap.) Een tennisbal die in de achterkant van het pyjamajasje is genaaid maakt rugligging vervelend of onmogelijk. Ook neusdruppels willen wel eens helpen. Er bestaat een snurkstop. Het is een apparaatje dat de slapende een prikkel geeft wanneer deze ligt te snurken. Er is ook een 'tongue retaining device' (TRD), een soort klem die de tong naar voren houdt. En als alles faalt, is ook nog operatie mogelijk. In die gevallen moeten de slaap-apnoes wel heel ernstig en levensbedreigend zijn, want anders liggen afvallen, alcoholbeperking en een tennisbal meer voor de hand.



Zoeken: