Verslaving aan benzodiazepinen als slaapmiddelen

Het belangrijkste bezwaar van benzodiazepinen als slaapmiddelen is verslaving. In 1984 viel in het Britse medische weekblad The Lancet te lezen: 'Het kostte de medische professie bijna 20 jaar vanaf de introductie van de benzodiazepinen om officieel te erkennen dat deze minor tranquillizers en slaapmiddelen verslaving veroorzaken.'

Er bestaat verschil van mening over de mate van verslaving aan benzodiazepinen als slaapmiddelen. Daarbij wordt bekeken of er alleen sprake is van geestelijke afhankelijkheid (zoals de hierboven beschreven behoefte om via de weg naar chemisch succes toch goed maatschappelijk te blijven functioneren) of dat er daarnaast ook lichamelijke afhankelijkheid van een middel is. Het gaat er dus om te bepalen of de gebruiker alleen maar heel erg naar het slaapmiddel verlangt of dat het lichaam het middel nodig heeft en gaat reageren zodra het niet meer krijgt. Onderzoek heeft aangetoond dat benzodiazepinen als slaapmiddelen zowel geestelijke als lichamelijke verslaving veroorzaken. Wanneer ze zes tot acht maanden gebruikt zijn, is het aantal verslaafde patiënten 40 tot 50%. Dat een dergelijke verslaving niet onmiddellijk kolossale gevolgen heeft, is te danken aan het feit dat het een geaccepteerde verslaving betreft. Honderdduizenden Nederlanders gebruiken benzodiazepinen als slaapmiddel en halen daarvoor het receptje bij de arts. Pas op het moment dat dergelijke slaapmiddelen verboden zou worden, wordt duidelijk wat verslaving aan deze benzodiazepinen betekent. De verslagen van mensen die aart benzodiazepinen verslaafd waren en van de slaapmiddelen af probeerden te komen, zijn schrijnend. Zij kregen een hekel aan de benzodiazepinen omdat, zoals een van hen dat uitdrukt, U er genoeg van had om altijd maar onder een deken te leven'. Dat was reden om met deze slaapmiddelen te stoppen en vervolgens te ontdekken dat dat niet zomaar lukte. Er zijn echter veel meer mensen die nooit zullen ontdekken dat ze verslaafd zijn geraakt, omdat het nooit bij hen opkomt ermee te stoppen.

Vanwege de verslaving aan benzodiazepinen werd in 1982 en 1983 geprobeerd om ze op de lijst verslavende middelen van de Verenigde Naties te plaatsen, maar dankzij de sterke lobby van de farmaceutische industrie lukte het niet om de vereiste tweederde meerderheid daarvoor bij elkaar te krijgen. In 1984 lukte het ondanks hevige weerstand wel en de benzodiazepinen kwamen op de narcoticalijst vanwege verslaving. Nederland was samen met andere geïndustrialiseerde landen als Duitsland, Engeland en Zwitserland tegen deze maatregel, maar in oktober 1993 besloot de Nederlandse Ministerraad uiteindelijk dat slaapmiddelen en tranquillizers onder de Opiumwet moeten vallen.