Al vele malen is aangetoond dat wat we eten van grote invloed is op hoe we slapen. Suikers, vetten en cafeïne houden ons wakker, maar en zijn ook voedingsmiddelen die de slaap juist bevorderen.
Vaak wordt het advies gehoord om 's avonds toch vooral niet zwaar te eten, omdat dat de slapeloosheid zou bevorderen of men stelt soms zelfs een dieet voor. De natuurgenezers wijzen er bovendien op dat onrustige en onaangename dromen het gevolg zullen zijn, naast slapeloosheid. De bevolking rond de Middellandse Zee eet al eeuwenlang 's avonds nog een stevige maaltijd en schijnt niet meer slapeloosheid te hebben dan mensen in andere delen van de wereld met of zonder dieet. Natuurlijk is een maaltijd eten die zo zwaar is dat je je er niet lekker door voelt geen goede voorbereiding voor de nacht, maar iedereen met gezond verstand begrijpt dat zich overeten om vele redenen niet zo slim is. Het advies om 's avonds laat vooral niet te eten is dan ook vooral cultureel bepaald doordat het afkomstig is van mensen uit landen waar men om 18.00 uur in de namiddag voor het laatst eet, maar verder zijn er geen wetenschappelijke argumenten tegen te vinden, zoals een dieet. Wie er niet aan gewend is, kan er wel een beetje last van hebben, maar er zijn heel wat mensen die als middel tegen hun slapeloosheid juist het bed uitgaan om iets te eten. Lees ook: Drink melk en slaap lekker.
Het aminozuur tryptofaan speelt een belangrijke rol bij het chemische proces dat in de hersenen plaatsvindt en tot slapen leidt. Ook is bekend dat zuigelingen meer slapen als ze tryptofaanrijke diëten krijgen. Bij volwassenen is iets vergelijkbaars te verwachten, maar we moeten niet al te simplistisch redeneren. Slaap is niet van één enkele factor afhankelijk. Naast de chemische processen in de hersenen zijn er vele andere factoren die invloed op de slaap hebben, hetzij omdat ze op die chemische processen werken, hetzij omdat ze een eigen invloed op de hersenen hebben.
Slapeloosheid tegengaan met dieet of anders eten?
Het wijst op een beperkte optiek wanneer men meent door iets in het dieet te veranderen grote effecten op de slaap te zullen zien. Zoals we inmiddels weten, bestaat de grootste groep klagers over de slaap uit mensen die iets meer piekeren, wat spanningen op school, in het gezin of op het werk hebben en uit mensen die te veel van de slaap verwachten. Die dingen veranderen niet door het dieet enigszins te veranderen.
Hippocrates meende al dat via diëten invloed op de slaap kon worden uitgeoefend. Hij stond een korte periode van vasten voor, waarna, naast voldoende lichaamsbeweging overdag, een gezond dieet met veel vers fruit, volkoren producten en weinig vlees en melk werd aanbevolen. Het klinkt me als een verstandig advies in de oren om vele andere redenen, maar niet specifiek om de slaap te bevorderen.
Vitaminen horen in gezonde voeding thuis, maar ze zitten er meestal vanzelf wel in, zodat we eigenlijk slechts zelden extra vitaminen nodig hebben. Daar denkt niet iedereen hetzelfde over bij eten. Vitamineproducenten en de Amerikaanse gezondheidscultus hebben vitaminen naar voren weten te schuiven als de middelen om gezond te blijven, oud te worden en gelukkig te zijn.
Natuurlijk weten we wat er gebeurt wanneer iemand een vitaminegebrek heeft. Met name gebrek aart de verschillende soorten vitamine B hebben invloed op het zenuwstelsel. Een tekort aan niacine (vitamine B3) geeft klachten over slapeloosheid. Gebrek aan vitamine C geeft scheurbuik en een van de verschijnselen daarbij is slapeloosheid. Maar het is weer iets anders iemand die last heeft van slapeloosheid deze vitaminen te adviseren. De redenering is krom: wanneer de auto geen benzine krijgt, rijdt hij niet, maar dat wil nog niet zeggen dat je met een volle jerrycan de auto's op een sloperij weer in beweging krijgt.