Lichttherapie tegen dementie

Oudere mensen met dementie zijn gebaat bij langdurige blootstelling aan helder licht. Op deze wijze wordt hun biologische klok ondersteund, waardoor de ernst van een aantal symptomen van dementie verminderd kan worden.

Dementie wordt niet alleen gekenmerkt door stoornissen van het geheugen en de oriëntatie, maar ook door veranderingen in de biologische klok. Deze inwendige klok zorgt ervoor dat biologische processen in ons lichaam volgens een vast, dagelijks patroon verlopen. Dit zogenaamde ‘circadiane ritme’ is gevoelig voor licht en het hormoon melatonine en kan dus verstoord raken wanneer er een tekort ontstaat aan blootstelling aan licht en de melatonineproductie.

De huidige behandeling van slapeloosheid en nachtelijke onrust bij dementen is helaas niet zo effectief en kent ook vele bijwerkingen. Onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen hebben daarom gezocht naar een andere, minder belastende manier om deze mensen van hun klachten af te helpen. Om dit te bereiken hebben zij enkele jaren een groep van 189 bejaarden gevolgd met een gemiddelde leeftijd van 85 jaar, afkomstig uit twaalf verzorgingshuizen. In de ene helft van de verzorgingshuizen werden heldere lampen geplaatst en in de andere helft placebo-lampen. Ook kreeg een aantal van de proefpersonen melatonine toegediend, terwijl de rest een nepmedicijn ontving.

Het succes van de proefbehandelingen met licht en melatonine bleven niet beperkt tot verbetering van het slaap- en waakritme. De sterkere verlichting verminderde de stoornissen in het geheugen met vijf procent en depressieve symptomen met negentien procent. Wat betreft de uitvoering van activiteiten van het dagelijks leven trad een verbetering van 53 procent op. Toevoeging van melatonine aan de lichttherapie temperde het agressieve gedrag van de demente bejaarden.

Het nieuws heeft zich als een lopend vuurtje over de wereld verspreid, omdat toepassing van deze therapievormen tot een sterkte verbetering van de kwaliteit van leven van dementen kunnen leiden. Ook zouden de familie en hulpverleners van de demente hierdoor minder sterk belast worden, want iemand verzorgen die midden in de nacht zijn bed niet meer in wil is niet makkelijk. Bovendien kost licht bijna niets, het geeft geen bijwerkingen en ook melatonine is een mild medicijn. Het zal waarschijnlijk dus niet lang duren totdat ieder verpleeg- en verzorgingstehuis van goede verlichting is voorzien.